1_ Việt Nam là đất nước có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều. Đây là điều kiện thuận lợi cho sự tồn tại và phát triển của loài mối.

2_ Gỗ và các vật dụng sinh hoạt cho đời sống con người có nguồn gốc từ xelulo vẫn chiếm ưu thế về tỉ trọng.

3_ Khi mối làm tổ hay di chuyển qua một chỗ nào thì chúng làm rỗng đất chỗ đó, thậm chí chúng có thể làm rỗng lớp hồ tô tường.

Do đó: Bất kỳ căn nhà hay công trình xây dựng nào ở Việt Nam cũng đều có nguy cơ bị mối xâm nhập. Khi mối xân nhập vào một công trình xây dựng, nó không chỉ làm hư hỏng các vật dụng bằng gỗ hay các vật dụng có nguồn gốc từ xenlulo như khung cửa gỗ, kệ bếp, sành nhà gỗ, cầu thang gỗ, gác gỗ.v.v. mà nó còn gây ra nhiều tác hại khác như làm rỗng nền công trình, gây sụt lún, dò rỉ nước gây hiện tượng thấm nước, nấm mốc cho tường, làm dơ bẩn tường bởi các đường mui mà chúng đắp để di chuyển, làm rỗng lớp hồ tô tường.v.v.

Lưu ý: Qua quá trình cung cấp dịch vụ chúng tôi thấy rất nhiều người chủ quan cho rằng Nhà có đổ mê bê tông ở đáy móng thì không thể có mối được và mối không thể ăn gỗ căm xe hay gỗ lim, đó là những sai lầm rất có thể gây ra những tổn hại đáng tiếc.

Một con châu chấu ở giai đọan thiếu trùng, đại diện cho loài côn trùng biến thái không hoàn toàn. Ở giai đoạn này, hình dáng bên ngoài của thiếu trùng đã gần như giống hệt thành trùng, nhưng kích cỡ nhỏ hơn và cánh ngắn chưa phát triển hoàn toàn, đôi khi côn trùng đã gây thành các dịch lớn làm ảnh huowngr không nhỏ đến cuộc sống con người. Chúng cần trải qua nhiều lần lột xác nữa để trưởng thành và đi vào sinh sản. Chỉ có 0,1% các loài côn trùng là đi ngược lại lợi ích của con người. Mặc dù các côn trùng có hại thường nhận được nhiều sự quan tâm hơn, bên cạnh đó vẫn có nhiều loài có lợi cho môi trường và con người. Một số loài thụ phấn cho các loài thực vật có hoa (ong, bướm, kiến,…). Sự giao phấn là sự trao đổi hạt phấn giữa các thực vật có hoa để sinh sản. Các loài côn trùng khi lấy mật và phấn hoa đã vô tình tiến hành giao phấn. Ngày nay, một loạt các vấn đề về môi trường đã làm giảm các quần thể “nhà giao phấn” này. Số lượng các loài côn trùng được nuôi với mục đích làm vật trung gian quản lý việc thụ phấn cho thực vật đang trong thời kỳ phát triển thịnh vượng. Một số côn trùng cũng sinh ra những chất rất hữu ích như mật, sáp, tơ. Ong mật đã được con người nuôi từ hàng ngàn năm nay để lấy mật. Tơ tằm đã có ảnh hưởng rất lớn tới lịch sử loài người, các mối quan hệ thương mại được thiết lập trên con đường vận chuyển tơ lụa giữa Trung Quốc và các quốc gia khác trên thế giới. Ấu trùng maggot được sử dụng để chữa trị vết thương, ngăn chặn sự hoại tử do chúng ăn các phần thối rữa. Phương pháp điều trị hiện đại này đã được sử dụng ở một vài bệnh viện trên thế giới. Nhiều nơi trên thế giới, côn trùng được sử dụng làm thức ăn cho con người trong khi nó lại là đồ kiêng kị với vùng khác. Thực ra đây cũng là một nguồn protein trong dinh dưỡng của loài người. Người ta không thể ước tính được có bao nhiêu loài côn trùng đã nằm trong thực đơn của con người nhưng nó đã có mặt trong rất nhiều thức ăn, đặc biệt trong ngũ cốc. Hầu hết chúng ta không nhận ra rằng các luật bảo vệ thực phẩm ở nhiều nước không ngăn cản việc có mặt của côn trùng trong thức ăn. Nhiều côn trùng, đặc biệt là các loài cánh cứng là những loài ăn xác thối, ăn các xác động vật chết, các cây bị gãy mục, trả lại môi trường các dạng hữu ích cho các sinh vật khác sử dụng. Ai Cập cổ đại đã sùng bái coi những con bọ cánh cứng như bọ hung là thần linh, bên cạnh nhiều động vật linh thiêng khác của họ như cá sấu, hà mã, cá trê, chim ưng… Điều này bắt nguồn từ một sự quan sát gắn với truyền thuyết: những con bọ hung Ai Cập sử dụng phân động vật làm thức ăn cho những con non của nó; với một số lượng bọ hung đông đúc hoàn toàn sống dựa vào những bãi phân thì đối với chúng, thứ thức ăn bốc mùi này quả thật quý như vàng, vì thế mà tranh chấp xảy ra. Chúng phải tìm cách lăn cục phân đi càng nhanh càng tốt khỏi đống phân và tìm một nơi chôn “kho báu” để giữ cho nó không bị cướp lại bởi những côn trùng khác. Chúng sử dụng hai chân sau để lăn phân-điều này đồng nghĩa với việc phải lộn ngược thân mình trong tư thế trồng cây chuối, mà như vậy thì không tiện cho việc quan sát đường đi cho lắm. Bởi vậy, những con bọ hung sử dụng hướng di chuyển của mặt trời, tức là từ Đông sang Tây làm la bàn định vị, những ông chủ kim tự tháp nhìn thấy các viên phân tròn dịch chuyển theo hướng di chuyển của mặt trời, rồi lại biến mất xuống lòng đất (bọ hung chôn phân trước khi đẻ trứng lên đó) đã ví những hình tượng không lấy gì làm vệ sinh lắm ấy với thần mặt trời, thần linh tối cao của họ. Để trả ơn cho công lao dọn vệ sinh của con bọ hung, người Ai Cập đã trao cho chúng cái chức danh “người dẫn đường cho thần Mặt Trời”. Một con bọ rùa ở giai đọan trưởng thành, đại diện cho loài côn trùng biến thái hoàn toàn. Cả thành trùng lẫn ấu trùng bọ rùa đều ăn rệp vừng và là thiên địch tự nhiên có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát số lượng rệp hại cây. Hầu hết chúng ta đều không ý thức được rằng, lợi ích lớn nhất của côn trùng chính là loài ăn côn trùng. Nhiều loài côn trùng như châu chấu có thể sinh sản nhanh đến nỗi mà chúng có thể bao phủ trái đất chỉ trong một mùa sinh sản. Tuy nhiên có hàng trăm loài côn trùng khác ăn trứng của châu chấu, một số khác thì ăn cả những con trưởng thành. Vai trò này trong sinh thái thường được cho là của các loài chim, nhưng chính côn trùng, mặc dù không thực sự quyến rũ như những loài lông vũ kia mới chính là những con vật có vai trò quan trọng hơn. Với bất kỳ loài côn trùng có hại nào, như con người thường gọi, thì cũng có một loài ong bắp cày là vật ký sinh hay là thiên địch của chúng và giữ một vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các loài có hại đó. Sự quan tâm việc kiểm soát dịch hại bằng thuốc trừ sâu có thể có tác dụng phản lại, thực tế thì chúng ta đã không nhận ra rằng chính côn trùng đã tự kiểm soát lẫn nhau và cả các quần thể có hại. Vì vậy, kiểm soát bằng thuốc độc thậm chí có thể dẫn đến sự bùng phát một loạt dịch hại nào đó;

SC là chữ viết tắt của Suspension concentrate, có nghĩa là dịch treo đậm đặc hoặc huyền phù đậm đặc. Hóa chất đang được sử dụng trong công tác phòng chống bệnh sốt rét hiện nay để diệt muỗi truyền bệnh là loại Fendona 10SC. Hóa chất này có hoạt chất Alpha cypernethrin 10SC cũng thuộc nhóm diệt côn trùng pyrethroide tổng hợp, có thể vừa dùng để phun tồn lưu, vừa dùng để tẩm màn ngủ. Nếu phun tồn lưu, liều lượng được áp dụng là 30 mg hoạt chất/m2, pha 60 ml Fendona 10SC với 8 lít nước để phun cho 200 m2 tường vách. Nếu tẩm màn, liều lượng áp dụng là 25 mg hoạt chất/m2. Lượng Fendona 10SC tẩm cho 1 m2 màn là 0,25 ml; để tẩm một màn đôi có diện tích 16,5 m2 cần 4,2 ml hóa chất và để tẩm một màn đơn có diện tích 9 m2 cần 2,3 ml hóa chất. Hóa chất Lambdacyhalothrin như Icon 10SC cũng đang được xem xét sử dụng để vừa có thể phun tồn lưu, vừa có thể tẩm màn ngủ.

CS là chữ viết tắt của Capsule suspension, có nghĩa là dịch treo trong viên nang hoặc huyền phù trong viên nang. Hóa chất đang được sử dụng để tẩm màn ngủ diệt muỗi truyền bệnh trong công tác phòng chống bệnh sốt rét hiện nay là loại Icon 2,5CS thuộc nhóm Lambdacyhalothrin. Liều lượng áp dụng là 20mg hoạt chất/m2. Lượng Icon 2,5CS để tẩm cho 1 m2 màn là 0,8 ml. Nếu tẩm một màn đôi có diện tích 16,5 m2 cần 13,2 ml hóa chất. Nếu tẩm một màn đơn có diện tích 9 m2 cần 7,2 ml hóa chất.

EC là chữ viết tắt của Emulsion concentrate, có nghĩa là nhũ tương đậm đặc, cũng được dùng để phun tồn lưu, phun không gian, tẩm màn ngủ để diệt muỗi và các loại côn trùng truyên bệnh. Hóa chất thường được sử dụng là loại Permethrin 50EC, cũng thuộc nhóm pyrethroide tổng hợp. Permethrin 50EC có tác dụng xua và diệt mạnh nhưng khả năng tồn lưu không dài. Vì vậy nó được sử dụng phun không gian để diệt muỗi Aedes aegypti truyền bệnh sốt xuất huyết. Hiện nay Permethrin 50EC không còn được sử dụng trong công tác phòng chống sốt rét. Các loại hóa chất được sử dụng để diệt côn trùng truyền bệnh trong nông nghiệp cũng thường dùng loại nhũ tương đậm đặc với ký hiệu EC ngày.

Ở đây cũng đề cập đến một loại màn ngủ tẩm hóa chất có tác dụng tồn lưu lâu, được viết tắt là LLIN từ chữ Longlasting insecticide treated net. Vải màn được sản xuất, dệt từ những sợi vải đã tẩm hóa chất Permethrin ngay trong sợi vải với tác dụng vẫn còn hiệu lực tồn lưu diệt sau các lần giặt và có khả năng chịu đựng được trên 20 lần giặt, sử dụng được từ 4 đến 5 năm. Loại màn ngủ tẩm hóa chất có tác dụng tác dụng tồn lưu lâu (LLIN) đang được một số các quốc gia như CHDCND Lào, Campuchia … sử dụng trong công tác phòng chống sốt rét. Việt Nam đang xem xét, ứng dụng loại vải màn này để sản xuất màn ngủ, màn bọc võng trang bị cho người đi rừng, vào rẫy ngủ lại đêm và qua về biên giới để phòng bệnh sốt rét; bổ sung thêm cho biện pháp tẩm màn ngủ, phun tồn tưu hóa chất diệt muỗi thực hiện định kỳ hàng năm trước mùa bệnh phát triển.

Nhà sinh lý học và hoá sinh học Joseph Kunkel, từ Đại học Amherst, Massachusetts (Mỹ), đã nghiên cứu sự phát triển của gián để tìm ra nguyên nhân sống sót của gián.

Đầu tiên, việc mất đầu ở người sẽ dẫn đến kết quả là mất máu và huyết áp giảm dến mức không thể vận chuyển ôxy và chất dinh dưỡng tới các mô trong cơ thể. “Người ta mất máu mà chết”, Kunkel bình luận.

Ngoài ra, con người thở bằng miệng hoặc mũi và não kiểm soát các chức năng sống còn này, vì thế khi mất đầu, việc thở cũng ngừng luôn. Hơn nữa, cơ thể người không thể ăn được nếu không có đầu, đảm bảo một cái chết đói chắc chắn.

Song, gián không bắt buộc phải có huyết áp theo cách của con người. “Chúng chẳng có mạng lưới mạch máu rộng khắp như của chúng ta – nghĩa là các mạch tí hon cần áp suất lớn để máu có thể lưu thông. Chúng có một hệ tuần hoàn mở, với áp suất thấp hơn nhiều”.

“Nếu bạn cắt đầu chúng, cái cổ sẽ được liền lại bằng máu cục. Không hề có sự kiểm soát chảy máu ở đây”, Kunkel nói.

Sinh vật này cũng lấy khí trời bằng các lỗ thở, nằm trên các đốt cơ thể. Ngoài ra, não của gián không kiểm soát quá trình thở này và máu không cần mang ôxy đi nuôi các nội tạng. Thay vào đó, các lỗ thở hút không khí trực tiếp vào các mô thông qua một loạt ống nhỏ gọi là khí quản.

Ngoài những yếu tố trên, gián còn là một sinh vật máu lạnh, nghĩa là chúng cần ít máu hơn nhiều so với hoạt động sống của con người. “Một con côn trùng có thể sống sót trong hằng tuần với một bữa ăn mà chúng có”, Kunkel nói.

Nhà côn trùng học Christopher Tipping tại Đại học Delaware Valley ở Doylestown đã thí nghiệm cắt đầu hai con gián châu Mỹ, “rất cẩn thận dưới kính hiển vi”, và làm lành vết thương bằng sáp, ngăn cho chúng khỏi chết vì mất dịch. Kết quả là hai con vật kéo dài tuổi thọ thêm vài tuần trong một cái bình. “Chúng đứng vững, sờ vào nhau và di chuyển”.

Không chỉ cơ thể của chúng sống sót mà không cần đầu, bản thân cái đầu gián cũng sống sót, vẫy râu vài giờ trước khi mất hết nước. Nếu được tiếp dinh dưỡng và làm lạnh, nó có thể sống lâu hơn.

Bên cạnh đó, khi mở cửa và bật đèn sẽ thu hút nhiều loài côn trùng như thiêu thân, bọ cánh cứng như mọt đậu, bọ xít hút máu, mạt thóc.

Đặc điểm của chúng là thính giác là mắt kép, cảm nhận được các bước sóng nhạy cảm như ánh sáng tím ( nhất là bóng neon ), có khả năng biến nhiệt và hướng quang dương.

Khi bay vào nhà, chúng chết hoặc làm cho phấn bay ra, con người tiếp xúc của phấn côn trùng rồi ngứa, gãi sẽ bị dị ứng, lở loét và cương mủ. Còn các khác như muỗi, bọ xít sẽ hút máu gây ra các truyền bệnh truyền nhiễm…

Vì vậy, để tránh côn trùng vào nhà, bạn có thể :

-Sử dụng rèm cửa chắn côn trùng

-Nên hạn chế bật đèn hoặc hướng ánh sáng đèn đến chỗ khác, treo đèn lệch sang hai bên tránh cửa chính và giữa cửa. Sử dụng tấm lưới chắn cửa sổ và cửa ra vào.

-Dùng bóng đèn đỏ thay đèn neon để hạn chế sự thu hút côn trùng, có thể đặt thêm chậu nước để diệt côn trùng chết rơi vào nhằm hạn chế bụi phấn.

-Nên dọn dẹp sạch sẽ những nơi tối tăm, nhiều hang hốc hay đồ đạc lộn xộn tránh ẩm ướt, bẩn thỉu sẽ làm thu hút những loài côn trùng.

• Kiến Achentina

Tìm hiểu thêm về Kiến Achentina

• Kiến lửa

Tìm hiểu thêm về Kiến lửa

• Kiến vàng điên

Chúng có điên như chúng ta nghĩ về chúng như vậy không?
Tìm hiểu thêm về Kiến vàng điên

• Kiến vườn đen

Tìm hiểu thêm về Kiến vườn đen

• Kiến Pharaoh

Tìm hiểu thêm về Kiến Pharaoh

• Kiến Roger

Tìm hiểu thêm về Kiến Roger

Chớp mắt và bạn sẽ trượt mất cảnh tượng này: một con mối tầm thường Termes panamensis táp bộ hàm của nó với tốc độ vượt qua mọi cử động vận hành bằng năng lượng cơ trên trái đất.

Khi quay phim bộ hàm của mối ở mức 40.000 hình/giây, Marc Seid và Jeremy Niven ở Viện nghiên cứu nhiệt đới Smithsonian ở Panama đã cho thấy chúng đạt tốc độ 70,4 mét mỗi giây – dẫu trên một khoảng cách chỉ là 1,76 milimét.
Khi bị kẻ xâm lăng đe dọa, mối khép hai hàm với nhau bằng cách sử dụng 4 bó cơ lớn đến mức chúng lấp đầy một nửa khoảng không trong đầu con vật. Lực phát ra cực mạnh phả vào mặt kẻ xâm lược, giúp mối bảo vệ được tổ của mình trong không gian chật hẹp của cái hang.